Республика жаңалықтары

22 Ақпан 2018 17:17
Қаржы министрлігінің алқа мәжілісі: Қаржы саласындағы жаңа технологиялар

Бал бар жерге араның да үйірсек болатыны әмбиеге аян. Дәл сол сияқты қаржының «кранын» ұстаған жерге жақсы да, жаман да үйір. Біздегі мемлекеттік сатып алулар саласы былайғы жұрттың пікірінде «жемқорлық жайлаған аймақ» болып саналады. Осы саланы, ондағы бармақ басты көз қысты әрекеттерді тыйюды Елбасы Н.Назарбаев әр жиын сайын айтады, Қаржы министріне ескертеді. Жыл сайын мемлекеттің қаржысын шөміштен қағып, қалтаға салғандар сотталып та жатыр. Бірақ, ұрлық жойылды дей алмаймыз. Ол әрдайым Қаржы министрлігінің, оның ішінде Мемлекеттік кірістер комитетінің назарында тұрған мәселе. Бұл мәселені бүгінгі Алқа жиынында да айналып өте алмады.

«Мемлекеттік сатып алу салысындағы жұмыстарды әкімшілендіріп, ретке келтіруге қатысты мәселелер шешімін тапқан жоқ. Бұл сала жемқорлық жайлаған аймақ болып саналады. Оны барлығы айтып жүр. Себебі, мемлекеттік сатып алулар - ақсап тұрған сала. Сондықтан аталған саланы ашық және түсінікті ету Қаржы министрлігі мен Мемлекеттік кірістер комитетінің басты міндеті», - деді вице-премьер Ерболат Досаев.

Міне, сол себепті де биыл мемлекеттік сатып алу жүйесіндегі мәселені толық шешуге назар аудару қажет. Ал оның нақты тетігі Үкімет басшысының орынбасары Ерболат Досаевтың пікірінше, Мемлекеттік сатып алулар туралы заңға енгізілетін өзгерістерді жеделдету керек.

«Қаржы министрлігімен мемлекеттік сатып алулар заңына толықтырулар мен өзгерістер енгізу туралы заң жобасына қатысты сұрақтар қалды. Бұл заңды алдымен Мәжілісте, кейін Сенатта қабылдауды жеделдету үшін жұмыстар жүргізу қажет. Аталған салаға қатысты мәселелерді білесіздер. Ол туралы әкімдер айтып жүр. Алдағы уақытта мемлекеттік сатып алулар процесіне 2 кезеңнен тұратын конкурс енгізілуі мүмкін... Биыл мемлекеттік сатып алу жүйесіндегі мәселені толық шешуге назар аударылуы керек. Мәңгі ештеңе болмайды. Біздің халқымыз талантты. Бірақ олар жаңа бірнәрсе ойлап табады. Алайда біз олардан бір қадам алда болып, тиісті шешімдерді қабылдауға үлгеруіміз керек. Біз бизнестің дамуына кедергі жасамай, бюджет қаржысының тиімді пайдалануын қадағалауымыз керек» - деді Үкімет басшының орынбасары.

Сонымен қатар,  Елбасының тапсырмасымен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтарға қатысты заң жобасын дайындап жатқан көрінеді. Оның ішінде олардың жұмыс істеуін ынтыландыруда қарастырылған. Бірақ алдымен оларды есепке тұрғызу керек екен.

«Өзін-өзі жұмыспенпен қамтып отырған және ресми емес жұмысқа орналаспаған мәселеге ерекше тоқталып өткім келеді. Бұл мәселе көлеңкелі экономика деңгейін төмендетуге, салықтық әкімшілендіру сұрақтарына да қатысты. Қаржы министрлігі мен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі бұл мәселемен айналысып жатыр. Олар бірігіп, жұмысты бастап та кетті. Менің ойымша, Елбасының тапсырмасымен Еңбек министрлігі өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға қатысты заң жобасын дайындап жатыр. Оның ішінде олардың жұмыс істеуін ынтыландыруда қарастырылған. Бірақ алдымен өзін-өзі жұмысмен қамтып отырған азаматтарды есепке тұрғызу керек. Ол үшін кәсіпкерлік туралы кодекске өзгерістер енгізу қажет», - деді Е.Досаев.

Сондай-ақ, Ерболат Досаев әлі де шешілмеген мәселелерге тоқталды. Мәселен, жеке кәсіпкер немесе өзін өзі жұмыспен қамтыған азаматтар ел қазынасына салық төлемейді. Оларды мемлекет те бақылай алмайды. Қазір, осы мәселеге қатысты екі министрлік «Атамекен» ҰКП бірлескен шаралар өткізіп жатыр.

Сондай-ақ, Премьердің орынбасары келесі жылдан бастап блокчейн технологиясы  тәжірибе жүзінде қолданатынын айтты. Себебі,  қосылған құн салығын әкімшілендірудің жаңа әдістерін енгізуге, блокчейн технологиясын пайдалануға қатысты бөлек мәселе бар.

«Бақыт Тұрлыханұлы (Қаржы министрі) Мемлекет басшысымен кездесу кезінде осы бағытта алғашқы қадамдар 2018 жылдың тамызында іске асырылатынын айтқан болатын. Егер де бастама дұрыс жүргізілсе, онда 2019 жылы біз блокчейн технологиясын тәжірибе жүзінде қолданып, енгізуге қажетті шараларды қабылдаймыз», - деп нақтылады Е.Досаев.

 Естеріңізге сала кетейік, биыл ақпандағы Үкіметтің кеңейтілген отырысында Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев блокчейн технологияларын қолдана отырып, қосылған құн салығын жинау ақпараттық жүйесінің маңыздылығын атап өткен болатын.  

Өз кезігінде Қаржы министрлігінің өкілдері  осы жылдың басында қанша нысан сатылғанын, мемлекетке қанша пайда келгенін айтты. Биыл 1 қаңтарда мемлекет меншігіндегі 463 нысанның 289-ы сатылымға шығарылды. Нәтижесінде 108 млрд теңгеге 190 нысан сатылды. Сонымен қатар 162 объектіні қайта құрып, жабу керек.

«Сондай-ақ маңызды нысандарды сату бойынша тиісті жұмыстар жүргізіліп жатыр. Қазіргі таңда 23 маңызды нысанның 11-і 61 млрд теңгеге сатылды. Ал 12 объектіні сату бойынша келіссөздер жүріп жатыр», - деді Қаржы вице-министрі  Берік Шолпанқұлов.

Вице-министр  биыл  265 нысан жекешелендірілетінін айтты. Сондай-ақ өткен жылдан қалған 90 нысан бойынша жұмыстар аяқталмақ.  

 «Қаржы министрлігімен бірігіп, квазимемлекеттік сектордағы орындарды жалға алу шығындарына талдау жүргізілді. Нәтижесінде мүлікті тиімсіз пайдалану және жалға берілетін орынның құнын жоғары көрсету деректері анықталды. Тиісті жұмыстардың қорытындысы бойынша квазимемлекеттік сектордағы мекемелердің жалға алатын орындарының көлемі азайтылды. Сондай-ақ жалға берілетін орынның 1 шаршы метрінің құны 34 мың теңгеге дейін қысқартылды», - деді ол.

Бүгінгі Алқа жиынында көтерілген мәселелер бойынша Қаржы министрлігіне және тиісті комитет басшыларына нақты тапсырмалар беріліп, арнайы құжаттар әзірленуі тапсырылды. Кезек күттірмейтін екі мәселенің бірі – салық жүйесін реттеу, екіншісі – мемлекеттік сатып алуларды қайта қарап, жаңарған заңмен реттеу. 

Аягөз Құрмаш

Фото: Бауыржан Жуасбаев