Мәдениет

 «Сәтбаев қаласының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» мемлекеттік мекемесі Тілдерді дамыту мен қолданудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске асыру мақсатында, Сәтбаев қаласы әкімдігінің 2017 жылғы 7 наурыздағы № 09/23 қаулысымен бекітілген 2017-2019 жылдарға арналған қалалық ісшаралар жоспарына сәйкес, тіл заңнамасының орындалуын қадағалау, тілді оқыту, тілдерді дамытуды насихаттау шараларын тұрақты негізде жүргізуде.
Сәтбаев қалалық мәслихатының 2017 жылғы 22 маусымдағы 17 сессиясында тіл саясатын дамыту, нысаналы индикаторларға қол жеткізу және ономастика бағытындағы мәселелер бойынша сұрақтар қарастырылды. Сәтбаев қаласының қоғамдық Кеңесі отырысында 2017 жылғы  10 наурызда көрнекі ақпарат пен жарнама мәселесі қаралды.

2017 жылға тілдерді дамыту мен қолдануға бөлінген қаржы көлемі
мың. теңге есебімен
1-кесте


Жылы

Жалпы бөлінген қаржы көлемі

Оның ішінде мемлекет
тік тілді және Қазақстан халқы тілдерін дамытуға арналған ісшаралар
ды өткізу

Оның ішінде мемлекеттік тілді көпшілік
тің кеңінен қолданылуына бағытталған мемлекеттік әлеуметтік тапсырыстың үлесі

 

Оның ішінде облыстық, республикалық байқаулар мен сайыстарға қатысу

Мемлекеттік
тілді оқыту курстарының жұмысын ұйымдастыруға

Ағылшын
тілін оқыту курстарының жұмысын ұйымдас
тыруға

Материалдық-техникалық
базасын нығайту

1

2014

6 986,0

3 320,0

0

420,0

3 180,0

0

66,0

2

2015

5026,3

2 500,0

93,0

398,0

2 035,3

0

0

3

2016

5197,0

2 000,0

93,0

398,0

2 646,0 

60,0

0

4

2017

6 942,0

2 950,0

250,0

300,0

2 003,0

989,0

0

Барлығы

23 701,3

10 770,0

436,0

1 516,0

9 864, 3

1049,0

66,0

Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, Сәтбаев қаласының тұрғындар саны–69585, ерлер-33248, әйелдер – 36337, 0 жас пен 15 жас аралығындағылар 18949, 16 мен 62 жас аралығындағылар 43185, 63 жас және одан жоғары жастағылар 7753.
Ұлттық құрамы жағынан:  қазақтар-44 953, орыстар-15 464, украиндар -2 978, немістер -1 036, татарлар – 1 606, белорустар- 465, корейлер- 522, шешендер- 105, башқұрттар -353, поляктар-85, әзірбайжандар-306, молдавандар -252, мордвалар- 89, өзбектер -515, чуваштар -99, гректер-10, литвандар- 128, басқа ұлттар-921.
Мемлекеттік қызметшілер саны-380. Мемлекеттік қызмет көрсететін ұйымдардағы қызметкерлер саны-2966.

Тіл саясатын жетілдіру барысындағы басты бағыт - тілдерді оқыту жұмысын ұйымдастыру.  2010 жылдың маусым айынан бастап «Сәтбаев қаласының мәдени-сауық орталығы» КМҚК оқу-әдістемелік кабинеті жұмыс істейді.  Мемлекеттік және ағылшын тілдерін үйретуге арналған 1 кабинет жұмыс жасайды. Оқу кабинеті қажетті заманауи материалдық-техникалық құрал - жабдықтармен (компьютерлер, экран-проектор, принтерлер, аудиодискілер, қажетті құралдар мен сөздіктер, әдістемелік нұсқаулықтар және т.б.) қамтамасыз етілген. Мемлекеттік тілге оқыту Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Техникалық реттеу және метрология комитеті төрағасының 2015 жылғы 24 қарашадағы  №236-ОД бұйрығымен бекітілген ҚР СТ 1929-2015 «Қазақ тілін меңгерудің коммуникативтік тілдік құзыреттіліктері» мемлекеттік стандартына сәйкес жүргізіледі. Мекемеде 2 қазақ тілі, 2 ағылшын тілі мұғалімі, 1 әдіскер қызмет етеді.
Мемлекеттік тілді оқытуға қамтылғандар саны-172, мемлекеттік қызметшілер-80, мемлекеттік қызмет көрсету ұйымдарының қызметкерлері-84, жеке тұлғалар-8. Ұлттық құрамы: қазақ-142, өзге ұлт өкілдері-30.
Ағылшын тіліне қамтылғандар саны-101, мемлекеттік қызметшілер-8, мемлекеттік қызмет көрсету ұйымдарының қызметкерлері-89, жеке тұлғалар-4. Ұлттық құрамы: қазақ-87, өзге ұлт өкілдері-14.
2-кесте


Мемлекеттік тілді оқыту курстарына қамту

2014 жыл

2015 жыл

2016 жылы

2017 жылы

157

160

165

172

Ағылшын тілін оқыту курстарына қамту

-

-

14

101

ҚАЗТЕСТ жүйесі бойынша диагностикалық тестілеуден 2017 жылдың маусым айында 58 адам, В1, С1 деңгейлері бойынша сертификаттық тестілеуден 21 адам өтті. Диагностикалық тестілеудің нәтижесі бойынша ең төменгі ұпай - 36, ең жоғарғы ұпай 119 болды. Сертификаттық тестілеудің В1 деңгейіне тапсырған 10 қызметкер 100 % сертификатталды. С1 деңгейіне тапсырған 11 адамның 4 ғана сертификат алды.

Диагностикалық тестілеуден өткендер туралы мәлімет:
3-кесте


Айы

Қазтест
пен қамтыл
ғандар
дың  жалпы саны

Мемлекеттік қызметшілер

Мемлекеттік қызмет көрсету ұйымдарының қызметкер
лері

Жеке тұлға

деңгейлері 

А1

А2

В1

В2

С1

2017 ж., маусым

58

30

28

0

4

35

19

0

0

2017 ж., қыркүйек

70

24

46

0

5

47

11

7

0

Жалпы 2014-2017 жыл

413

198

215

0

13
(3,8 %)

164 (48 %)

127
(37 %)

38
(11%)

1(0,2 %)

Сертификаттық тестілеуден өткендер туралы мәлімет:
4-кесте


Айы

Қазтестпен қамтылған
дардың  жалпы саны

Мемлекеттік қызметші
лер

Мемлекет
тік қызмет көрсету ұйымдарының қызметкер
лері

Же
ке тұл
ға

деңгейлері 

А1

А2

В1

В2

С1

2017 ж.

31

6

25

0

0

 

15    (14 серти
фикат
талды)

 

16 (4 сертификатталды)

Жалпы 2015-2017 жыл

97

26

71

0

0

7
(86%)

56
(59% серт. алды)

2
(серт.
алған жоқ)

22
(54,5 % серт. алды)

Биылғы жылдың қыркүйек айындағы дигностикалық тест және сертификаттық тест нәтижесі әзірге белгісіз. 
Бөлім тарапынан жүргізіліп отыратын мониторингке сәйкес мемлекеттік тілді В1 деңгейінде меңгерген мектеп түлектерінің үлесі – 67 %.  Қазақ мектебі бойынша білім сапасы - 66 %. Орыс мектебі бойынша қазақ тілінен  білім сапасы – 69 %. Орыс мектептеріндегі қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімдерінің саны- 43. Қазақ мектептеріндегі қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімдерінің саны- 53.
Тіл заңнамасының негізгі бір бағыты -  қазақ тілінде дәріс беретін балабақша мен мектептердің саның көбейту болып келеді.
Сәтбаев қаласында қазір 15 жалпы орта  білім беретін мектеп бар, олардың 6-ы  қазақ тілінде, 3-еуі орыс тілінде, 6-уы аралас тілде  білім береді. Мектептерде барлығы 10 421 бала оқиды, ұлттық құрамы жағынан қазақ балаларының саны – 7 908, өткен оқу жылымен салыстырғанда 205 оқушыға артқан, орыс балаларының саны -1 394, өзге ұлт балаларының саны–1 119. Соңғы екеуінде керісінше бала саны азайған. Қазақ мектептеріндегі оқушы саны – 3 573, орыс мектептеріндегі оқушы саны – 1 493, аралас мектептердегі оқушы саны – 5 353.

5-кесте


Сәтбаев қаласы

2014/2015 жыл

 2015/2016 жыл

2016/2017 жыл

2017/2018 жыл

1

Жалпы мектептер саны

16

16

16

15

1.1

Қазақ тілді мектептер саны

7

7

7

6

1.2

Орыс  тілді мектептер саны

3

3

3

3

1.3

Аралас тілді мектептер саны

6

6

6

6

2

Жалпы оқушылар саны

10147

10092

10262

10421

2.1

Қазақ тілінде оқитын оқушылар саны

6800

6680

7041

7194

2.2

Оның ішінде, қазақ тілінде оқитын өзге ұлт өкілдерінің саны

70

64

74

67

2.3

Орыс тілінде оқитын оқушылар саны

3347

3412

3221

3227

2.4

Оның ішінде, орыс  тілінде оқитын қазақтардың  саны

765

750

736

781

Қала бойынша 0 жастан 7 жасқа дейінгі балалар саны- 7890, оның 6288-і- қазақ, 1069-ы –орыс, 533-і-өзге ұлт.
Қалада барлығы 15 балабақша бар, оның ішінде қазақ тілінде тәрбиелейтіні-3-еу, орыс тілінде тәрбиелейтіні-1-еу, аралас тілде тәрбиелейтіні -11. Балабақшалар мен шағын орталықтарда арнайы жабдықталған қазақ тілі кабинеттері бар. Мектептерде және балабақшаларда қазақ тілі және ағылшын тілдері жүргізіледі.

Балабақша және шағын  орталықтар бойынша
6-кесте

Қала/аудан атауы  

2014/2015 жыл

 2015/2016 жыл

2016/2017 жыл

2017/2018 жыл

1

Жалпы балабақшалар мен шағын орталықтар саны

28

30

28

28

1.1

Қазақ тілді балабақшалар мен шағын орталықтар саны

10

10

10

10

1.2

Орыс тілді балабақшалар мен шағын орталықтар саны

5

5

5

4

1.3

Аралас тілді балабақшалар мен шағын орталықтар саны

13

15

13

14

2

Жалпы тәрбиеленушілер саны

2948

3105

3230

3128

2.1

Қазақ тілді топтарға баратын жалпы тәрбиеленушілер саны

1663

1794

2012

1897

2.2

Оның ішінде, қазақ тілді топтарға баратын өзге ұлт тәрбиеленушілерінің саны

63

70

85

60

2.3

Орыс тілді топтарға баратын жалпы тәрбиеленушілер саны

1285

1311

1218

1231

2.4

Оның ішінде, қазақтардың саны

560

545

535

584

Мектепалды даярлық топтары бойынша
7-кесте


Қала/аудан атауы  

2014/2015 жыл

 2015/2016 жыл

2016/2017 жыл

2017/2018 жыл

1

Жалпы мектепалды даярлық топтары

36

38

43

41

1.1

Қазақ тілінде оқытатын топ саны саны

26

28

33

30

1.2

Орыс тілінде оқытатын топ саны саны

10

10

10

11

2

Жалпы тәрбиеленушілер саны

826

847

1019

910

2.1

Қазақ тілді топтарға баратын жалпы тәрбиеленушілер саны

642

656

816

713

2.2

Оның ішінде, қазақ тілді топтарға баратын өзге ұлт тәрбиеленушілерінің саны

2

3

4

2

2.3

Орыс тілді топтарға баратын жалпы тәрбиеленушілер саны

184

191

203

197

2.4

Оның ішінде, қазақтардың саны

72

70

69

71

 

Қаламызда 3 колледж жұмыс істейді.
8-кесте


Сәтбаев қаласы

2014/2015 жыл

 2015/2016 жыл

2016/2017 жыл

2017/2018 жыл

1

Жалпы  колледж саны

3

3

3

3

2

Жалпы оқушылар саны

770

787

743

736

2.1

Қазақ тілінде оқитын оқушылар саны

326

329

319

308

2.2

Оның ішінде, қазақ тілінде оқитын өзге ұлт өкілдерінің саны

8

9

10

5

2.3

Орыс тілінде оқитын оқушылар саны

444

458

424

428

2.4

Оның ішінде, орыс  тілінде оқитын қазақтардың  саны

154

156

122

137

2017 жылға жоспарға сәйкес – 17 ісшара жоспарланып, есептік кезеңде оның 12-і ұйымдастырылды. Қамтылғандар саны: 2000 адам.Тілді насихаттау және дамыту жұмыстары Сәтбаев қаласының этномәдени ұйымдарымен бірлесіп жүзеге асырылады.
9-кесте


Қала
дағы этностар
дың жалпы саны

Ұлттық мәдени бірлестіктердің (орталықтардың) атаулары

Ұлттық мәдени бірлестіктердің (орталықтардың) құрамындағы этностардың жалпы саны

Ұлттық мәдени бірлестіктердің (орталықтардың) жексенбілік мектептерінде ана тілін оқитындардың саны

Ана тілін оқыту бойынша үйірмелерде оқитындардың саны

1

44953

Сәтбаев қаласының «Қазақ тілі қоғамы» қоғамдық бірлестігі

40

 

419

2

15464

Сәтбаев қаласының «Любавушка» орыс этномәдени бірлестігі» қоғамдық бірлестігі

30

 

100

3

1959

Сәтбаев қаласының «Дуслык» татар-башқұрт этномәдени бірлестігі» қоғамдық бірлестігі «Дуслык»

60

20

 

4

2978

«Т.Г.Шевченко атындағы украин ұлттық орталығы» қоғамдық бірлестігі

40

25

 

5

223

Балтық елдерінің бастамашыл тобы

20

20

 

6

522

Корей бастамашыл тобы

20

20

 

            Қаламыздағы тілдік ахуалды бейнелейтін маңызды көрсеткіш - құжат айналымы. Сәтбаев қалалық мәслихаты, Сәтбаев қаласының әкім аппараты және оған қарасты мемлекеттік мекемелердің кіріс-шығыс құжатайналымындағы кіріс құжаттарының үлесі –71 %-ды, шығыс құжаттарының үлесі - 99 % -ды құрайды.

Ономастика бойынша

               Сәтбаев қаласындағы барлық құрамдас бөліктердің саны – 77, (70 көше, 7 шағын аудан), моральдық тұрғыда ескірген атаулар жоқ. Сәтбаев қаласына қарасты екі елді мекен бар: Жезқазған кенті және Сәтбаев ауылы.  Жезқазған кентіндегі жалпы құрамдас бөлік саны – 20, Сәтбаев ауылында – 8.  Жезқазған кентінде моральдық тұрғыдан ескірген атаулар бар, бірақ кенттің көшуіне байланысты қайта атау мәселесі күн тәртібінен алынып отыр. Сәтбаев қаласының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі жасаған ономастикалық жұмыс тұжырымдамасына сәйкес, қаланың құрамдас бөліктерін қайта атау бойынша жұмыстар жүргізілді. Сәтбаев қаласының кейбір көшелерін қайта атау туралы (Комаров көшесін Мәңгілік ел көшесіне, Первостроителей көшесін Алаш көшесіне ауыстыру) Сәтбаев қаласы әкімдігінің және Сәтбаев қалалық мәслихатының бірлескен шешімі Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Республикалық ономастикалық комиссиясының қарауына енгізілді.

Көрнекі ақпарат пен жарнама

         2017 жылдың 25 сәуірі мен 25 мамыры  аралығында «Көрнекі ақпарат пен жарнамаға - сауаттылық!» атты айлық өткізілді. Айлық барысында меншік иесіне қарамастан, қаламыздағы нысандардың маңдайшаларындағы жазудың, сыртқы жарнамалардың, көрнекі ақпараттардың, хабарландырулардың, мекемелердің мөрлері, мөртабандары, бланкілерінің 1997 жылғы 11 шiлдедегі «Қазақстан Республикасындағы тiл туралы» Заңына сәйкестігіне бақылау жүргізілді. Нысандарды бақылау нәтижесінде заңбұзушылықтар мен қателер анықталды. Мәселен, жазу реті сақталмаған, грамматикалық қателері бар, тек орыс тілінде ресімделген, шрифттері әр түрлі.
10-кесте


Көрнекі ақпараттар мен жарнама
лардың жалпы саны

Рейдке қамтылған
нысандар саны

Көрнекі ақпарат түрі

Заң бұзылушылық орын алған көрнекі ақпараттар мен жарнамалар саны

Түзетілген көрнекі ақпараттар мен жарнамалар саны

1

1500

260

Сыртқы жарнама
Көрнекі ақпарат
Маңдайшадағы жазу 

100

60

Бұқаралық ақпарат құралдарында мемлекеттік тіл саясатын насихаттауға, оған ақпараттық қолдау көрсетуге бағытталған материалдарды жариялау бойынша медиа-жоспар әзірленді. Бұқаралық ақпарат құралдарында 70 мақала жарық көрді. Оның 2-і ономастикаға, 26-сы тіл саясатына, 16-сы үштілділікке, 26-сы латын әліпбиіне көшуге байланысты.
Тіл саясатына қатысты өткен ісшаралар телеарнаның жаңалықтарында көрсетілді, сондай-ақ интернет, әлеуметтік желілерге орналастырылды.
Үштұғырлы тіл саясаты

Үштұғырлы тіл саясатын насихаттау жоспарына сәйкес қоғамдық пікір көшбасшылары, зиялы қауым өкілдері, мемлекеттік тілді еркін меңгерген өзге ұлт өкілдері, үш тілді еркін меңгерген жастар, БАҚ өкілдері, этномәдени бірлестік мүшелері қатарынан спикерлер пулы  құрылды. 2 спикер «СТА» телеарнасында сұхбат берсе, тағы 2 спикердің сұхбаты «Шарайна» газетінде жарияланды. Гурба және Абай көшелерінің бойына «Трёхъязычие - веление времени», «Үштілділік  – заман талабы», «Қазақ тілі  – біздің рухани негізіміз», «Казахский язык – это наш духовный стержень» сөздері жазылған тартпа ілінді. Үштұғырлы тіл саясатын түсіндіру бойынша құрылған ақпараттық-насихаттау тобы «Денсаулық» колледжінің оқушыларымен кездесті.
Қала бойынша 2017 жылы 94 мұғалім ағылшын тілі бойынша курстан өтті. Оның 49-ы А2 деңгейін бітіріп, В1 деңгейіне оқып жатыр. 
Қала бойынша Сәкен Сейфуллин гимназиясы мен №5 «Нұрбөбек» балабақшасы үш тілде білім беруде. Сәкен Сейфуллин гимназиясында информатика, физика пәндері үш тілде жүргізілуде.  Үш тілде білім беретін мұғалім саны - 6. Үш тілде білім алатын оқушы саны-114.  №5 «Нұрбөбек» балабақшасында үш тілде білім беретін мұғалім саны - 3.Үш тілде білім алатын бүлдіршіндер саны-   168.

Облыстық, республикалық іс-шараларға қатысу

Ақын Мұқағали Мақатаевтың туған күніне орай Алматы қаласында өткен «Жырлайды жүрек» атты республикалық байқауға Сәтбаев қаласының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі атынан қатысқан оқушы Лесова СабинаБас жүлдеге ие болды.
«Асыл мұра» ІХ халықтық ән-би байқауының көркемсөз шеберлерінің 8-10 жас аралығындағы сайысында Әділхан Тәжібай, 17-19 жас аралығындағы байқауда Тойлыбаева Ардақ жеңімпаз атанып, екеуі де Бас жүлдені иеленді.
Облыстық «Тілдарын» байқауына ағылшын тілі мұғалімдері Абишева Айдана, Шалабаева Жұлдызай қатысып, алғыс хатқа ие болды.
Облыстық «Абай оқулары» байқауына С.Сейфуллин гимназиясының оқушысы Сатыбалды Жандос қатысып, арнайы алғыс хатпен және ақшалай сыйақымен марапатталды.
Ақселеу Сейдімбековтің туғанына 75 жыл толуына орай өтетін жас ақындар, жазушылар, көсемсөз шеберлерінің облыстық әдеби-шығармашылық байқауына «№16 жалпы орта білім беретін мектебі» КММ қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Хасенова Замзагул Кузтаевна мен Тойлыбаева Ардақ қатысып, алғыс хатпен марапатталды.
«Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласы

         Латын әліпбиіне көшу туралы тапсырманы жүзеге асыру мақсатында спикерлер тобы құрылды. Спикерлер тобы қаладағы түрлі мекемелерде болып, латын әліпбиіне көшу мәселесін талқылап, жан-жақты түсіндірді. Жалпы 40 кездесу ұйымдастырылды.
2017 жылдың 17 қыркүйегінде «Денсаулық» ЖМ колледжінде «Латын әліпбиіне көшу – уақыт талабы» атты дөңгелек үстел өткізілді. Іс-шара барысында студенттер қазақ тілінің латын әліпбиіне көшуіне қолдау білдірді.
2017  жылдың  20  қыркүйегінде «Сәтбаев қаласының орталықтандырылған кітапхана жүйесі» КММ «Қазақ жазуында латын әліпбиінің қажеттілігі» атты дөңгелек үстел өтті. Дөңгелек  үстелге  мемлекеттік мекемелер, Әділет басқармасы, ІІБ  қызметкерлері, филологтар, архивистер, қоғамдық белсенді азаматтар, БАҚ өкілдері қатысты. № 15 жалпы орта білім беретін мектебінің қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі Қ.Ә. Есмағанбетова, архивариус А.А.Байжуманова Ө.Байқоңыров атындағы Жезқазған Университетінің қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының меңгерушісі, филология ғылымдарының кандидаты, доцент С.Н.Саменова баяндама жасады.
Сәтбаев қаласы әкімі аппаратының үлкен залында Елбасының жыл сайынғы жолдауын насихаттау және түсіндіру бойынша дәріскерлер топтары қала тұрғындарымен кездесу өткізді. Кездесуге «Қарағанды облысының ақпараттық-аналитикалық орталығы» КММ директоры Кабулова Шахмарал Майбекқызы және Қазақстан Жазушылар одағының Қарағанды облыстық филиалының директоры, ақын Серік Ақсұңқарұлы қатысты. Кездесу барысында латын әліпбиіне көшу мәселесі талқыланып, түсіндірілді.
«Сәтбаев қаласының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» ММ ұйымдастыруымен Шынболат Ділдебаев атындағы Кеншілер Сарайында  «Латын әліпбиіне көшу – рухани жаңғыру баспалдағы» тақырыбындағы семинар өтті. Семинарға мемлекеттік мекемелер, сот, прокуратура, Әділет басқармасы, ІІБ  қызметкерлері, филологтар, архивистер, қоғамдық белсенді азаматтар, БАҚ өкілдері, тарих пәнінің және бастауыш сынып  мұғалімдері қатысты. Семинар барысында арнайы шақырылған қонақ Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінің профессоры, филология ғылымдарының докторы, академик, әдебиеттанушы ғалым, сыншы Смағұлов Жандос Қожахметұлы латын әліпбиіне көшу мәселесін, жалпы рухани жаңғыру, ұлттық код мәселелерін нақты түсіндіріп, ұлттық санамызды бір сілкіндірсе, Ө.Байқоңыров атындағы Жезқазған университетінің қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының меңгерушісі, филология ғылымдарының кандидаты, доцент Саменова Света Нұртайқызы қазақ қарпіндегі ерекшеліктерге, ережелерге тоқталды. «Сәтбаев қаласының ішкі саясат бөлімі» ММ бас маманы Құрақбай Амангелді Қайратұлы латын әліпбиінің ұтымды жақтарын сөз етті.
Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру мақсатындағы  жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады.

SWOT-Нысаналы индикаторға жетуге талдау:
11-кесте

 

Оң ықпал

Кері ықпал

Ішкі орта

  Күшті жақтары:

  1. түрлі шаралар өткізу арқылы мемлекеттік тілді және Қазақстан халқы тілдерін насихаттау.

Әлсіз жақтары:
1) меншік  иесіне  байланысты  кейбір мекемелерде  мемлекеттік  тіл  әлі  де толыққанды  қолданылмайды.

Мүмкіндіктер:

  1.    қаржыландырудың артуы;
  2. өткізілетін шаралар санының көбеюі.

Қауіп-қатерлер:

  1. қажетті қаражат бөлінбеген жағдайда «Үштілділік» идеясы жүзеге аспайды.

 

Оң ықпал

Кері ықпал

Сыртқы орта

Күшті жақтары:

  1. мемлекеттік тілді оқытатын телебағдарламалар, айдарлар  арқылы  мемлекеттік тілді оқыту;
  2. тіл туралы заңнама талаптарын түсіндіру бойынша роликтер көрсету арқылы тұрғындарды көбірек қамту, банерлер орнату;
  3. мемлекеттік тілді меңгеріп жүрген өзге ұлт өкілдері балалары санының артуы, байқауларда қатысу белсенділіктерінің жоғарлауы.

Әлсіз жақтары:

  1. жарнама агенттіктері тарапынан «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Заңы талаптарының сақталмауы.

Мүмкіндіктер:

  1. мемлекеттік  тілді  қолдану мен дамытуды қамтамасыз ету;  
  2. барлық  санаттағы  тұрғындарды  мемлекеттік және ағылшын тіліне оқыту.

Қауіп –қатерлер:

  1. көрнекі ақпаратты рәсімдеу    тәртібін бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілікке тарту мүмкіндігінің төмендігі.

НЕГІЗГІ БАҒЫТТАР, МАҚСАТТАР, МАҚСАТТЫ  ИНДИКАТОРЛАР ЖӘНЕ ОҒАН ҚОЛ ЖЕТКІЗУ ЖОЛДАРЫ

Үш тұғырлы тіл
Мақсаты: Бәсекелестікке қабілетті адам капиталы
12-кесте

Мақсатты индикаторлар:

Өлшем бірлігі

2016 ж.

2017 ж.

2018 ж.

2019 ж.

2020 ж.

1

Мемлекеттік тілді меңгерген тұрғындардың үлесі,

%

80

82

84

86

90

2

Ағылшын тілін  меңгерген тұрғындардың үлесі,

%

8,5

11

13

16

19

3

 Үш тілді  меңгерген тұрғындардың үлесі, (мемлекеттік, орыс және  ағылшын тілі)

%

7

8

10

12

14

БАҒДАРЛАМАНЫҢ  МАҚСАТЫНА  ЖЕТУ  ЖОЛДАРЫ:
Мемлекеттік тілдің әлеуметтік-коммуникативтік функцияларын нығайту және үштұғырлы тіл саясатын жүзеге асыру мақсатында келесі шаралар қабылданады:
-тіл саясатын жүзеге асыру мақсатында конференциялар, семинарлар, байқаулар, олимпиадалар, дөңгелек үстелдер  ұйымдастыру;
-барлық санаттағы тұрғындарға мемлекеттік тілді оқытуды жалғастыру;
-оқу-әдістемелік кабинеттің жұмысын жетілдіру;
-мемлекеттік тілді меңгеру деңгейін анықтау  үшін «Қазтест» жүйесі бойынша мемлекеттік және мемлекеттік қызмет көрсету ұйымдарының қызметкерлерінің тестілеуден өтуін қамтамасыз ету, нәтижесін талдау;
-ҚР «Тіл туралы» Заңы талаптарының орындалуына мемлекеттік және мемлекеттік емес мекемелерде әдістемелік көмек көрсетуді жүзеге асыру;
-Сәтбаев қаласының әкім аппаратында, әкімдікке қарастымемлекеттік мекемелердеісқағаздарының мемлекеттік тілде жүргізілуіне мониторинг жүргізуді жалғастыру;
-ағылшын тілін оқыту;
-бұқаралық ақпарат құралдарында мемлекеттік тіл саясатын насихаттауды жүзеге асыру бойынша телехабарлар, айдарлар  ашу.

ҚАЖЕТТІ РЕСУРСТАР
13-кесте

 

Мақсат

2016 ж.

2017 ж.

2018 ж.

2019 ж.

2020 ж.

1

1.1. Бәсекелестікке қабілетті адам капиталы

2,9

5,9

6,0

6,2

6,3

«Сәтбаев қаласының мәдениет және
тілдерді дамыту бөлімі» ММ басшысы                           Қ.Төлеш