Республика жаңалықтары

21 Қаңтар 2020 15:40
Ұлы Абайдың 175 жылдығын мерекелеу ресми түрде ашылды

Мәдениет және спорт министрі Ақтоты Райымқұлова Абай Құнанбайұлының рухын асқақтату үшін ұйымдастырылған шара екенін атап өтті.

акбопе.jpeg

"Осыдан ширек ғасыр бұрын Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың игі бастамасымен Ұлы ойшылдың 150 жылдығы аталып өткен болатын.Бұл мерейтой егемен еліміздің еңсесін тіктеуге,ұлттық санасын оятуға зор үлес қосты.Тұңғыш Президентіміз сол жиында Абай халқына қамқор,ұлтына жанашыр бола жүріп, күллі адамзатқа мейірлі гуманистік өреге көтерілді деген еді. Шын мәнінде, кемеңгер тұлғамыздың мол мұрасы адам баласы үшін тағылымды әрі өнегелі деп білеміз", - деді А.Райымқұлова.

Министр айтқандай, Абайдың өнегелі өстетін дәріптеу,бүгінгі ұрпақтың қасиетті парызы.
"Бұл мәселеге Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жақында жарық көрген "Абай және 21 ғасырдағы Қазақстан" атты мақаласында жан-жақты тоқталды",-деді А. Райымқұлова.

Сондай-ақ, министр Ұлы ойшылдың еңбектері күні бүгінге дейін өзектілігін жоғалтпай, баршамызға рухани азық болып отырғанын ерекше атап өтті. Қазіргі таңда еліміздің алдында биік мақсаттар тұрғанын айтты.

"Мемлекетімізде саяси, экономикалық, әлеуметтік саладағы жаңғыру үдерісі жүзеге асырылып жатыр. Осы орайда, Абайдың ой толғамдары бізге нақты бағыт-бағдар береді. Оның асыл сөздерінен артық құндылық жоқ. Елбасымыз айтқандай, «Абай армандары – тек бір ғана ұлт емес, күллі адамзат ұстанатын мұраттар». Сондықтан ұлы ойшылдың ілімін терең зерделеп, жас ұрпақты тәрбиелеу ісінде пайдалануымыз керек. Қасым-Жомарт Кемелұлы «Абай – мемлекет ісінің мүдделесі» деп атап өткендей, ұлы ойшыл бірлігі жарасқан ел болу идеясының жақтаушысы бола білді. Ол ұлтымызды ортақ мақсатта ұйыстырып, әділетті қоғам құру идеясын алға тартты. Бүгінгі халық үніне құлақ асатын мемлекет тұжырымдамасы дәл осы ұстаныммен сабақтас. Ұлы Абай шығармашылығының өзегінде елдің қамы, қуанышы мен қайғысы, келешегі, арман-мұраты тұр. Жаңа қоғам мен жаңа адамды қалыптастыру идеясы да Абайдан басталады"-деді ол.

Сонымен қатар, ол Абайдың елдің үнемі алға жылжуына, өсіп-өркендеуіне шын ниетімен тілеулес болып, халқымызды жаңа өмірге бейім болуға шақырғанын тілге тиек етті.

"Хакім Абайдың тіл үйренуді және жаңа кәсіп игеруді ерекше дәріптегенін жақсы білеміз. Ұлы ақын «Тегінде адам баласы адам баласынан ақыл, ғылымғ ар, мінез деген нәрселермен озбақ» дейді. Бұл – Абай даналығының тағы бір жарқын дәлелі. Ол бүкіл қазақ жұртын еңбекке баулыды. Абай саналы ғұмырында ұлтжандылықтың, елдікті қадірлеудің озық үлгісін көрсетті. Ұлы ғұламаның мұрасы және өнегелі өмірі – шынайы отаншылдықтың мектебі. Ұрпақ тәрбиесінде әрдайым Абайдың ұлтына сіңірген еңбегін дәріптеуіміз керек. Кемеңгер ойшыл елдің дамуын тежейтін әдеттерден аулақ болуға шақырды. Әсіресе, мақтан мен масылдық психологиядан арылып, адал еңбең етуге үндеді. Ұлы ойшылдың ғибратты сөздері тәуелсіз Қазақстанның жаңы серпінмен дамуы үшін қажет. Сондықтан бұл мерейтойдың танымдық және тағылымдық мән-маңызы өте зор", - деді ол.

А.Райымқұлова биыл Абайдың 175 жылдығына арналған жоспарлар туралы айтып берді.

"Биыл Ұлы ойшылдың мерейтойында халықаралық,республикалық және аудандық деңгейде 500-ден астам іс-шара өтеді. Маңызды шаралардың бірі- тамыз айында өтетін Семей қаласында өтетін ғылыми-практикалық конференция. Сондай-ақ,қазан айында Нұр-Сұлтан қаласында өтетін ауқымды халықаралық конференция өтеді. Бұл жиындарда Абайдың мұрасы мен тұлғасы жан-жақты айшықтала түседі деп сенеміз",-деді ол.

Министр Мемлекет басшысы Абайды жаңа Қазақстанның символы ретінде таныту туралы айтқанын тілге тиек етті.

“Соған сәйкес ақынның өлеңдері мен қара сөздері он шет тіліне аударылады. Бұл ретте, біз аударма ісінің сапалы орындалуына басымдық береміз. Сонымен қатар, Абай туралы бірнеше деректі фильм және телесериал түсіру жоспарланып отыр. Мерейтой аясында шет елдерде бірқатар маңызды шаралар өткізіледі.Қазақстанның елшіліктері жанынан «Абай орталықтары» ашылады. Бұл – әлемге ақынның еңбектері мен ұлттық құндылықтарымызды қатар таныту деген сөз.Ақынның ғибратты ғұмыры халқымыздың төл өнері – айтыс арқылы да кеңінен насихатталады”-деді ол.

А.Райымқұлова айтқандай, Ұлы Абайдың өсиетін мәңгі жадымызда сақтауға тиіспіз.

"Абайдың қастерлі мекені – әйгілі Жидебайды абаттандыруды қолға аламыз. Сол арқылы ұлы ақынның рухына тағзым етіп келетін жұртшылыққа лайықты жағдай жасаймыз.Мұндай қадам өңірде мәдени туризмнің дамуына тың серпін береді. Мерейтойға байланысты бұдан басқа да көптеген мәдени іс-шара өткізіледі. Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев ең басты мақсат – той тойлау емес, ой толғау екеніне зор мән беріп отыр. Іс-шараларды өткізу кезінде ысырапшылдық пен науқаншылдыққа жол берілмейді",-деді ол.

Мәдениет министрі сондай-ақ, кейбір жобалар биылғы жылмен шектелмей, алдағы уақытта жалғасын табатынын айтты.

"Асығыстыққа, науқаншылдыққа жол берілмейді.Жалпы, біз Абайдың мерейтойына қоғамдық сананы жаңғыртатын өте маңызды шара ретінде мән береміз.Абай мұрасы – жаңа Қазақстанның одан әрі өсіп-өркендеуіне жол ашатын баға жетпес құндылық. Ұлы ойшылдың өсиетіне әрдайым берік болсақ, ел ретінде еңселене түсеміз. Абай мерейтойы – Елбасымыз бастаған Рухани жаңғыру бағдарламасының өте бір маңызды бөлігі", - деді ол. 

56.jpeg

МСМ басшысы Абай өнегесін өскелең ұрпаққа сіңіру -басты мақсат екенін айтты.

"Халқымыздың бойтұмары – Абайдың өнегесін өскелең ұрпақтың бойына сіңіру – баршамызға парыз. Сондықтан ұлтымызды ұлықтайтын осындай игі бастамаға жұрт болып жұмыла білейік! Ұлы Абай мұрасы мәңгі жасасын", - деп түйіндеді ол.

«Астана Опера» театрының сахнасында ұлы Абайдың өлеңдері мен әндері КСРО және Қазақстанның Халық артисі, Қазақстанның Еңбек Ері Асанәлі Әшімов, Қазақстанның Халық артисі, Қазақстанның Еңбек Ері Роза Рымбаева, КСРО және Қазақстанның Халық артисі Әлібек Дінішев, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі, Мемлекеттік сыйлықтың иегері Майра Мұхамедқызы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Тамара Асар, халықаралық және республикалық конкурстардың лауреаттары мен еліміздің жас дарындарының орындауында, «Астана Опера» Мемлекеттік опера және балет театрының симфониялық оркестрінің сүйемелдеуімен шырқады.

Айта кетейік, 2019 жылдың мамырында Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Абай Құнанбайұлының мерейтойын жоғары деңгейде мерекелеу туралы жарлыққа қол қойды. Абай Құнанбайұлының 175 жылдығын дайындау және өткізу жөніндегі мемлекеттік комиссия құрылды. Бұдан бөлек, мерейтойдың жалпыреспубликалық жоспары бекітілді.

конц.jpeg

Абай Құнанбайұлы – ұлы ақын және композитор, ойшыл, ағартушы және қоғам қайраткері. Абайдың әлемдік танылуының едәуір көрінісі тек әдеби ізденістерінің арқасында ғана емес. Сол әдебиеттің шегінде ғана еңбек еткен жоқ. Ақын үшін әдебиет жалпы адам рухының шексіз әлеміне деген өзіндік алтын қақпа болып табылды, ол тұрмыс-тіршіліктің негізін құратын салалардың, әлемнің, адамның, ұлттың, тарихтың, рухтың тұтас бірлігі, тұтастығы мен үйлесімділігінің шексіз құбылыстарын түсінуге және адам санасының шекарасынан асып кетуге мүмкіндік берді.

Аягөз Құрмаш

Фото:Бауыржан Жуасбаев